Hiểu rõ bệnh của mình – nền tảng của mọi cách điều trị tại nhà
Trước khi làm bất cứ điều gì tại nhà, người bệnh cần:
-
Biết mình đang ở giai đoạn nào:
-
Tiền tiểu đường, tiểu đường type 2, type 1…
-
-
Nắm được:
-
Mục tiêu đường huyết đói, sau ăn, HbA1c mà bác sĩ đề ra
-
Đang dùng thuốc gì, cơ chế ra sao, uống lúc nào
-
Điều này giúp:
-
Không “thử” theo lời mách bảo lung tung
-
Biết việc mình làm tại nhà có hỗ trợ đúng hướng hay không
-
Tránh bỏ thuốc, giảm liều theo cảm tính
Gợi ý tại nhà:
-
Ghi chép lại:
-
Chẩn đoán
-
Thuốc đang dùng
-
Mục tiêu đường huyết
-
-
Dán ở nơi dễ thấy (bàn làm việc, tủ lạnh) để luôn nhắc mình sống theo “kế hoạch điều trị”, chứ không phải theo cảm xúc.
2. Điều chỉnh khẩu phần tinh bột – “xử lý gốc” của đường huyết
Đối với người tiểu đường, tinh bột & đường đơn là yếu tố ảnh hưởng lớn nhất tới đường huyết sau ăn.
Tại nhà, nên:
-
Giảm bớt tinh bột trắng:
-
Cơm trắng, bún, phở, bánh mì trắng, bánh ngọt…
-
-
Tăng:
-
Rau xanh, chất xơ, đạm tốt (cá, thịt nạc, đậu, trứng…)
-
-
Chia nhỏ bữa:
-
Thay vì 2–3 bữa quá no, chuyển sang 3 bữa chính + 1–2 bữa phụ nhỏ
-
-
Hạn chế:
-
Nước ngọt, trà sữa, nước trái cây đóng chai, sữa đặc, bánh kẹo
-
Nguyên tắc dễ nhớ tại nhà:
“Nửa đĩa là rau, ¼ là đạm, ¼ là tinh bột tốt (gạo lứt, khoai, yến mạch…)”.
3. Thiết lập thói quen vận động 30 phút mỗi ngày
Vận động là “liều thuốc miễn phí” cực kỳ quan trọng:
-
Giúp tế bào nhạy hơn với insulin
-
Hỗ trợ giảm đường huyết sau ăn
-
Cải thiện:
-
Huyết áp
-
Mỡ máu
-
Cân nặng
-
Tại nhà có thể:
-
Đi bộ nhanh 20–30 phút quanh nhà
-
Tập:
-
Dụng cụ nhẹ
-
Yoga, kéo giãn
-
Đạp xe tại chỗ
-
-
Nguyên tắc:
-
Ít nhưng đều, hơn là tập dữ dội rồi bỏ
-
Đặc biệt:
-
Sau ăn 10–15 phút, đi bộ nhẹ 10–15 phút giúp:
-
Đường huyết tăng chậm hơn
-
Cơ thể thoải mái, đỡ buồn ngủ sau ăn
-
4. Kiểm soát cân nặng và vòng bụng
Mỡ nội tạng, đặc biệt mỡ bụng, làm:
-
Tăng kháng insulin
-
Khiến đường huyết khó kiểm soát
Tại nhà, người bệnh nên:
-
Theo dõi:
-
Cân nặng
-
Vòng bụng
-
-
Đặt mục tiêu:
-
Giảm từ từ 0,5–1 kg/tháng (nếu đang thừa cân)
-
-
Kết hợp:
-
Ăn giảm tinh bột – đường
-
Vận động đều đặn
-
Ngủ đủ
-
Giảm mỡ bụng không chỉ tốt cho tiểu đường mà còn:
-
Giảm nguy cơ tim mạch, đột quỵ, gan nhiễm mỡ.
5. Ngủ đủ và đúng giờ – “hormone ổn thì đường mới ổn”
Thiếu ngủ, thức khuya:
-
Làm rối loạn hormone, tăng:
-
Cortisol (hormone stress)
-
Gây tăng đường huyết
-
-
Làm người bệnh:
-
Dễ đói hơn
-
Thèm đồ ngọt, tinh bột nhiều hơn
-
Tại nhà nên:
-
Cố gắng ngủ trước 23h
-
Duy trì 7–8 tiếng/ngày (tùy từng người)
-
Hạn chế:
-
Nhìn điện thoại, tivi sáng quá trước khi ngủ
-
-
Có thể:
-
Nghe nhạc nhẹ, thiền dẫn, đọc sách giấy
-
Nếu mất ngủ kéo dài, nên:
-
Báo lại cho bác sĩ
-
Không tự ý mua thuốc ngủ dùng lâu dài.
6. Giảm stress – không để “đầu óc bệnh hơn cơ thể”
Stress kéo dài:
-
Làm tăng hormone stress, khiến:
-
Đường huyết tăng dù ăn uống không quá nhiều
-
-
Khiến người bệnh:
-
Căng thẳng
-
Dễ bỏ qua thuốc, quên đo đường
-
Ăn uống cảm tính
-
Tại nhà, có thể:
-
Tập thở sâu 5–10 phút mỗi ngày
-
Dành thời gian cho:
-
Đi bộ
-
Làm vườn
-
Chơi với con cháu
-
-
Hạn chế:
-
Đọc/xem quá nhiều tin tiêu cực
-
-
Tham gia:
-
Các nhóm hỗ trợ, cộng đồng người tiểu đường uy tín
-
7. Tự theo dõi đường huyết tại nhà
Máy đo đường huyết tại nhà giúp người bệnh:
-
Hiểu rõ cơ thể phản ứng ra sao với từng loại thức ăn, giờ ăn, mức vận động
-
Phát hiện:
-
Đường quá cao hoặc quá thấp để xử lý sớm
-
Thói quen gợi ý:
-
Đo đường huyết đói (sáng, trước ăn)
-
Đo đường huyết sau ăn 2 giờ ở những bữa quan trọng
-
Ghi sổ:
-
Thời gian
-
Giá trị đường
-
Đã ăn/uống gì
-
Vận động thế nào
-
Mang sổ này theo khi đi khám để:
-
Bác sĩ có dữ liệu thực tế, điều chỉnh thuốc & tư vấn lối sống tốt hơn.
8. Sử dụng thêm các sản phẩm hỗ trợ từ thiên nhiên (ví dụ: nước cốt nhàu)
Ngoài thuốc, bác sĩ sẽ không cấm nếu người bệnh dùng thực phẩm hỗ trợ có nguồn gốc rõ ràng, miễn là:
-
Không bỏ thuốc
-
Không tin lời quảng cáo “chữa khỏi”
Một trong các hướng hỗ trợ là:
-
Nước cốt trái nhàu (nước cốt nhàu Vitalnoni)
-
Chứa các nhóm hoạt chất:
-
Iridoid
-
Flavonoid
-
Polysaccharide…
-
-
Được nghiên cứu là có tác dụng chống oxy hóa, hỗ trợ chuyển hóa & tuần hoàn ở mức hỗ trợ
-
Tại nhà:
-
Có thể sử dụng nước cốt nhàu Vitalnoni theo đúng:
-
Hướng dẫn liều dùng
-
Thời điểm uống
-
-
Kết hợp với:
-
Ăn uống lành mạnh
-
Vận động
-
Ngủ đủ, giảm stress
-
Nhấn mạnh:
Nước cốt nhàu là thực phẩm hỗ trợ, không phải thuốc, không thay thế insulin hay thuốc hạ đường huyết.
9. Chăm sóc bàn chân và da tại nhà – phòng biến chứng tiểu đường
Biến chứng bàn chân tiểu đường là một trong những biến chứng nguy hiểm.
Tại nhà, người bệnh nên:
-
Mỗi ngày:
-
Kiểm tra bàn chân (vết trầy, phồng rộp, nứt nẻ…)
-
-
Mang giày dép:
-
Mềm, vừa chân, tránh cọ xát
-
-
Không:
-
Đi chân trần
-
Tự cắt bỏ chai chân, mụn nước bằng dao, kéo
-
-
Khi có vết thương:
-
Vệ sinh sạch
-
Theo dõi
-
Báo bác sĩ khi vết thương lâu lành, chảy dịch, sưng nóng đỏ đau
-
10. Không tự ý bỏ thuốc – luôn giữ liên lạc với bác sĩ
Tất cả các cách “điều trị tại nhà” phía trên chỉ hiệu quả khi:
-
Người bệnh không tự ý bỏ thuốc, giảm liều
-
Luôn:
-
Tái khám đúng lịch
-
Mang theo sổ đo đường huyết, huyết áp, cân nặng
-
Báo đầy đủ những gì mình đã dùng:
-
Thuốc
-
Thực phẩm chức năng
-
Thảo dược
-
-
Nếu:
-
Đường huyết giảm dần, ổn định, bác sĩ sẽ:
-
Cân nhắc giảm liều hoặc chuyển phác đồ phù hợp
-
-
Điều này an toàn hơn rất nhiều so với việc tự quyết ở nhà.
Kết luận
10 cách điều trị bệnh tiểu đường tại nhà thực chất là:
-
Hiểu rõ bệnh & phác đồ của mình
-
Điều chỉnh khẩu phần tinh bột – đường
-
Tập luyện hằng ngày
-
Kiểm soát cân nặng & vòng bụng
-
Ngủ đủ và đúng giờ
-
Giảm stress
-
Tự theo dõi đường huyết
-
Dùng thêm sản phẩm hỗ trợ an toàn (như nước cốt nhàu Vitalnoni)
-
Chăm sóc bàn chân & da
-
Không tự ý bỏ thuốc, luôn đồng hành với bác sĩ
Nếu làm tốt 10 điểm này tại nhà, người tiểu đường có thể:
-
Sống khỏe, sống chủ động, hạn chế biến chứng
-
Biến bệnh tiểu đường từ “án tuyên” thành một phần cuộc sống mà mình kiểm soát được.
Tuyên bố miễn trừ: Bài viết chỉ mang tính chất giáo dục & hỗ trợ thông tin, không thay thế tư vấn, chẩn đoán hay điều trị y khoa. Người bệnh cần tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ điều trị.
